Corau

Yr wythnos hon, ymunais â’r Côr Meibion Cymraeg Brighton. Maen nhw’n ymarfer bob Nos Lun yn Eglwys Sant Leonard yn Hove, taith weddol fyr ar y bws o fan hyn, ac maen nhw’n perfformio mewn cyngherddau bob ail mis ar gyfer elusen. Torf o hogiau diddorol ydyn nhw, a mwynhaf canu gyda nhw, dw i’n meddwl. Darganfodais llais bas sy ‘da fi ac felly mae rhaid i mi ailddysgu y clef bas nawr.

O’n i’n bwriadu ymuno â côr cymunedol lleol hefyd, ond maen nhw’n chwilio am arweinydd newydd ar hyn o bryd a dydyn nhw ddim yn ymarfer. Gobeithio bydden nhw’n ailddechrau cyn bo hir. Beth bynnag, chwiliais am gorau lleol eraill y gallwn ymuno amdanynt, a dw i wedi synnu bod cymaint o gorau yn yr ardal hon – corau proffesiynol, corau cymunedol, corau siambr a hyd yn oed côr Iddeweg.

Coir

An seachtain seo, chuaigh mé i gCór Breatnach Brighton. Bíonn siad ag cleachtadh achan Oíche Luan in Eaglais Niamh Leonard i Hove, turas measartha gearr ar an mbus ó anseo, agus bíonn siad ag seinn i gceolchoirm achan dara mí ar mhaithe le carthanacht. Grúpa fir suimiúla atá siad, agus sílim go bhainfidh mé sult as a bheith ag canadh leo. Aníos tá fhios agam go bhfuil dordghuth agam, agus dá bhrí sin, tá orm an dord-eochair a fhoghlaim arís.

Bhí rún agam téigh i gcór pobail áitiúla freisin, ach tá siad ag lorg stiúrthóir nua ar faoi láthair agus ní bhíonn siad ag cleachtadh. Tá súil agam go mbeidh siad ag tosú arís go luath. Ar aon nós, bhí mé ag lorg cóir áitiúla eile go bhíodh mé in ann téigh iontu, agus tá iontais orm go bhfuil an oiread sin cóir san áit seo – cóir gairmiúil, cóir pobail, cóir seomra agus fiú cór Giúdais.

Choirs

This week I joined the Brighton Welsh Male Voice Choir. They practise every Monday evening in St Leonard’s Church in Hove, a shortish bus ride from here, and give concerts for charity every other month. They seem like an interesting bunch of blokes and I’m sure I’m going to enjoy singing with them. I discovered that I’m a bass, as I suspected, so I have to relearn the bass clef, something I haven’t needed to read for a long time.

I was planning to join a local community choir as well, but they are currently looking for a new conductor and are not practising. I hope they’ll start again soon. Anyway, I’ve been looking for other local choirs I could join and have been surprised how many there are – professional choirs, community choirs, chamber choirs and even a Yiddish choir.

Penderfyniadau

Eleni, dw i’n bwriadu parhau dysgu ieithoedd, sef Cymraeg, Gwyddeleg a Gaeleg yr Alban. Hoffwn i dysgu mwy o Tsieceg hefyd, ond dydy hynny ddim yn flaenoriaeth i mi ar hyn o bryd. Bydda i’n parhau’r dysgu caneuon a’r gitâr, y clarinét, y chwiban a’r harmonica. Bydda i’n eithaf prysur gyda’r pethau na, dw i’n meddwl.

Diongbháilteachta

I mbliana tá rún agam lean orm le mó chuid staidéar ar teangacha (Breatnais, Gaeilge agus Gaeilge na hAlban). Ba mhaith liom níos mó Seicis a fhoghlaim fosta, ach ní tosaíocht é sin faoi láthair. Leanfaidh mé orm an giotár, an chláirnéid, an fheadóg agus an orgán béil a fhoghlaim. Beidh mé gnóthach go leor leis na rudaí sin, is dócha.

Resolutions

This year I plan to continue studying languages, namely Welsh, Irish and Scottish Gaelic. I’d like to learn more Czech as well, though that isn’t top priority at the moment. I’ll continue learning songs, and the guitar, clarinet, tin whistle and harmonica. That’s quite enough to keep me busy, I think.

International Year of Languages

2008 has been declared International Year of Languages by the United Nations. Part of their aim is redress the balance between English and the five other official languages used in the UN (Arabic, Chinese, French, Russian and Spanish), and they hope that the pursuit of multilingualism will act “as a means of promoting, protecting and preserving diversity of languages and cultures globally”.

Happy New Year, by the way.

Gwynt a glaw

Mwynheuais Nadolig – bwytais lawer o fwyd blasus (cogyddes ardderchog yw fy mam), ac ymlacais o blaen y tân a’r teledu. Ddydd Mercher, aethon ni am dro o amgylch yr Ardal Lluniau a bwyton ni ginio mewn tafarn ger tŷ Beatrix Potter (Hill Top). Nos Iau daeth fy chwaer ac ei chariad, ac aethon ni i dafarn gyda’n gilydd. Yn anffodus, roedd hi’n bwrw glaw trwm ac roedd y gwynt yn chwythu pan o’n ni’n adael y tafarn, ond yn ffodus cawson ni lifft gyda chyfaill fy chwaer.

Cyrhaeddais ‘nôl yn Brighton Nos Wener ar ôl taith hir iawn ar y trên. Achos roedd gorsaf Euston yn cau, o’n i’n gorfod y “llwybr golygfaol” trwy Birmingham a Basingstoke, yn hytrach na mynd yn syth o Lancaster i Lundain.

Gaoth agus báisteach

Bhain mé sult as an Nollaig – d’ith mé go leor bia blasta (is cócaire iontach í mo mháthair), agus ghlac mé mo shuaimhneas ar aghaidh an thine agus an teilifís. Dé Céadaoin chuaigh muid ar turas timpeall Ceantar na Lochanna agus d’ith muid lón i dteach tábhairne in aice tí Beatrix Potter (Hill Top). Oíche Déardaoin tháinig mo dheirfiúr agus a fiancé, agus chuaigh go dtí an teach tábhairne le cheile. Ar an drochuair, bhí báisteach trom agus gaoth láidir ann nuair a thosaigh muid abhaile, ach ar an dea-uair dúinn fuair muid síob le cara mo dheirfiúr.

Tháinig mé ar ais i mBrighton oíche Aoine i ndiaidh turas an fhada ar an traein. Bhí stáisiún Euston dúnta agus dá bhrí sin, bhí orm bealach eile a thógáil trí Birmingham and Basingstoke, in áit ag dhol díreach o Lancaster i Londain.

Wind and rain

Christmas was good – I eat lots of lovely food (my mum is a great cook), and relaxed in front of the fire and the telly. On Wednesday we went on a drive around the Lake District and had lunch in a pub next to Beatrix Potter’s house (Hill Top). My sister and her fiancé arrived on Thursday evening and we went out to one of the local pubs – the slightly spooky one up in the woods. It was tipping it down and blowing a gale when we left the pub, which kept the vampires away, but fortunately we got a lift home with one of my sister’s friends.

I got back to Brighton on Friday evening after a seemingly interminable journey. Euston station was closed, so instead of going directly from Lancaster to London, I had to take the “scenic route” via Birmingham and Basingstoke.

Digwyddiadau yr wythnos

Nos Lun yr wythnos hon, canais yn yr orsaf danddaearol Hammersmith gyda’r grŵp canu o’r Canolfan Iwerddon Hammersmith. Codon, a’r grŵp hŷn pwy canodd gynt yn y dydd, dri chant o bunnoedd ar gyfer Ysbyty Sant Bartholomew. Canon pum caneuon tairgwaith bob un – pedwar yn Saesneg, ac un, Silent Night, yn Saesneg, Gwyddeleg a Phwyleg. Yna, aethon i dafarn lleol am ddiod neu ddau. Aeth y pobol eraill i dŷ bwyta Thai am bryd o fwyd, ond es i adref achos o’n i ddim eisiau cyrraedd yn Brighton yn rhy hwyr.

Nos Fawrth es i’n ôl i’r Canolfan Iwerddon am y dosbarth canu diwethaf y tymor hwn. Cyfrifon yr arian a chanon ychydig o ganeuon. Er mod i’n mwynhau’r dosbarth yn fawr, dw i’n meddwl na fydda i’n mynd yn ôl y tymor nesaf achos dw i’n gwario gormod o arian ac yn treulio gormod o amser wrth fynd i Lundain bob wythnos. Dw i’n bwriadu ymuno â dau gôr lleol – côr cymunedol gyda enw Vox, a’r Côr Meibion Cymraeg Brighton.

Dydd Gwener roedd cinio Nadolig ar gyfer y staff a’r myfyrwyr am rhad ac am ddim yn ffreutur. Es i i’r swyddfa yn arbennig am y cinio.

Nuacht na seachtaine

Oíche Luan an seachtain seo, chan mé sa stáisiún faoi thalamh Hammersmith le grúpa amhránaíocht an Lárionad na hÉireann Hammersmith. Bhailigh muid, agus grúpa eile a bhí ag canadh níos moille, trí chéad punt ar son an Ospidéal Naomh Bartholomew. Chan muid cúig amhráin trí uair gach ceann – ceathair as Béarla, agus aon, Oíche Chiúin, as Béarla, Gaeilge agus Polainnis. I ndiaidh sin, d’ól muid cúpla deoch i dteach tábhairne áitiúla. Chuaigh na daoine eile chuig bialann Théalannach, ach d’fhill mé ar ais go Brighton, toisc níor mhaith liom ag dhul abhaile go rómhall.

Oíche Mháirt chuaigh mé ar ais chuig an Lárionad na hÉireann ar son an rang déanach na téarma seo. Chuntais muid an airgead agus chan muid cúpla amhráin. Cé go bhain mé an sult as an rang, tá mé ag smaoineamh ní bheidh mé ag dhul ar ais an téarma seo caite, toisc go bhfuil mé ag caitheamh barraíocht airgid agus am ag dhol go Londain achan seachtaine. Tá rún agam ag dhul i cúpla cóir áitiúla – cór pobail le hainm Vox, agus Cór Guth Fireann Breatnaise Brighton.

Dé hAoine bhí dinnéar na Nollag saor le fail ar son foireann agus mic léinn sa bialann san oifig. Chuaig mé go dtí an oifig go háirithe an dinnéar a fháil.

Weekly happenings

On Monday evening, I sang in Hammersmith tube station with the singing group from the Hammersmith Irish Centre. Along with the senior group, who sang earlier in the day, we collected £300 for Saint Barholomew’s Hosptial. We sang five songs three times each – four in English, and one, Silent Night, in English, Irish and Polish. We have a quick drink in a nearby pub afterwards then most of the group went for a meal at a Thai restaurant, but I returned to Brighton, not wanting to get back too late.

On Tuesday evening, I returned to the Irish Centre for the last class of this term. We counted the money and sang a few songs. Although I really enjoy the class, I don’t think I’ll be going back to it next term – I’m spending too much time and money going to London every week. I’m planning to join a couple of local choirs – a community choir called Vox, and Brighton Welsh Male Voice Choir.

On Friday, staff and students were provided with a free Christmas dinner in the canteen and I went into the office especially for that.

Bwriadau da

Bron pob penwythnos, bydda i’n meddwl bod rhaid i mi ddysgu yr eirfa a’r gramadeg fy ieithoedd mewn ffordd mwy systematig, neu ymarfer y chwiban yn amlach, neu ddysgu mwy am seineg, a bydda i’n dechrau ei wneud yr wythnos nesa. Mae llawer o fwriadau da ‘da fi, efallai gormond ohonyn nhw, ond dw i’n arfer heb wneud dim llawer neu ddim byd amdanyn nhw.

Beagnach gach deireadh seachtaine, bím ag smaoineamh gur cheart dom an foclóir agus an ghramadach mo theangacha a fhoghlaim níos córasacha, nó an fheadóg a chleachtadh níos minice, nó níos mó foghraíocht a fhoghlaim, agus tosóidh mé na rudaí seo a dhéanamh an seachtain seo chugainn. Bíonn go leor rudaí, b’fhéidir barraíocht acu, ar m’intinn agam, ach de gnách, ní déanaim mórán nó faic fúthu.

Newyddion wythnosol

Ces i wythnos dda iawn yr wythnos diwethaf. Nos Fawrth, es i i’r grŵp canu yn Llundain. Dim ond pump ohonon ni oedd yno, ond fe gawson ni amser da, a naethon ni cân newydd – “A Place in the Choir” gan Bill Staines – cân doniol iawn.

Nos Fercher es i i’r tŷ nghyfaill Steve, ac chwaraeon ni ychydig o alawon – fe ar y ffliwt, fi ar y chwiban. Yn ddiwethar, prynodd e clarinét hefyd, a ceisiais i chwarae e – dw i’n dal i allu chwarae a dw i’n bwriadu ailddechrau. Do i nghlarinét yn ôl o dŷ fy rhieini, lle mae e ar hyn o bryd, ar ôl Nadolig.

Bore Sadwrn ces i fy nhrydedd wers ar y gitâr – oedd hi’n da iawn. Dw i wedi dechrau dysgu ‘flatpicking’ a dw i’n ceisio gwneud tipyn bach o ‘fingerpicking’ hefyd.

Prynhawn Sadwrn a Sul, oedd hi’n braf a chynnes ac es i i’r promenâd i wneud sglefrolio gyda nghyfeillion. Wel, a dweud y gwir, sgwrsion ni gyda’n gilydd mwy na sglefiolion ni, fel arfer.

Nuacht na seachtaine

Bhain mé an taitneamh as an seachtaine seo caite. Oíche Mháirt, chuaigh mé chuig grúpa amhránaíocht i Lundain. Ní raibh ach cúig againne ann, ach bhain muid an-sult as, agus rinne muid amhrán nua – “A Place in the Choir” le Bill Staines – amhrán an-ghreannmhar.

Oíche Chéadaoin chuaigh mé i dteach mó chairde Steve, agus sheinn muid roinnt poirt – eisean ar an fheadóg mhór agus mise ar an fheadóg stáin. Le déanaí, cheannaigh sé cláirnéid freisin agus bhain mé triail as í a sheinm – is féidir liom í a sheinm go fóill agus tá fonn agam tosaigh an chláirnéid a sheinm athuair. Tabharfaidh mé mo chláiréid ar ais ó dteach mo muintir, cá bhfuil í ar faoi láthair, i ndiaidh Nollaig.

Maidin Dé Sathairn bhí mo thríú ceacht giotár ann – bhí sé go maith. Thosaigh mé ‘flatpicking’ a fhoghlaim agus bím ag triail giota beag ‘fingerpicking’ a fhoghlaim ar m’aonar freisin.

Tráthnóna Dé Sathairn agus Dé Domhnaigh, bhí an aimsir go breá agus chuaigh mé go dtí an promanád rothaíocht a dhéanamh leis mo chuid cairde. Bhuel, déanta na firinne, chaith muid níos am ag caint na rothaíocht a dhéanamh, mar is gnách.

Dysgwyr agus Gaeilgeoirí

Yr wythnos hon, cwrddais â ferch o’r Weriniaeth Tsiec sy’n dysgu Cymraeg. Mae hi’n gwneud gradd Saesneg mewn prifysgol ym Mrâg ac yn dysgu Cymraeg ar ei phen ei hunan. Daeth hi o hyd i mi trwy fy wefan a dyn ni wedi bod yn sgwrsio yn Saesneg, Tsieceg a Chymraeg arlein yn ddefnyddio Skype. Un o’r grŵp canu ydw i’n mynychu bob nos Fawrth yn y Canolfan Iwerddon Hammersmith yn Llundain ydy Cymro-Cymraeg hefyd. Ymddengys bod dysgwyr a siaradwyr Cymraeg mewn cryn dipyn o leoedd annisgwyl.

Dw i’n gwneud cynnydd da gyda’r gitâr. Dw i wedi dysgu y rhan fwya’r cordiau sylfaenol ar gof a mae fy newidiadau cord yn mynd yn lyfnach a chyflymach yn raddol. Dw i’n mwynhau yn fawr chwarae’r gitâr a dw i’n penderfynol dysgu e yn dda iawn.

An seachtain seo, bhuail mé le cailín as Poblacht na Seice atá ag foghlaim Breatnais. Tá sí ag déanamh céim Béarla in ollscoil i bPrág agus ag foghlaim Breatnais ina haonar. Tháinig sí orm trí mó suíomh idirlín agus bímid ag caint le chéile as Béarla, Seicis agus Breatnais ar an idirlín trí Skype.

Sa rang amhránaíocht sa Lárionad Gaelach i Hammersmith, Londain a bhím páirt a ghlacadh ann, tá beirt Gaeilgeoirí ar a laghad, agus Éireannaich eile gan Gaeilge. Tá mé den bharúil nach bhfuil suim mór ag na Gaeilgeoirí Gaeilge a chaint, ach b’fhéidir go bhfuil cearr agam.

Tá mé ag dul chun cinn go maith leis an giotár. Tá mé i ndiaidh an chuid is mó de na corda bunúsacha ag foghlaim de ghlanmheabhair agus tá m’athraigh corda ag éirigh níos mín agus níos tapa de réir a chéile. Bain mé an sult as an giotár a chluich agus tá rún daingean agam é a fhoghlaim an-mhaith.

Fflat

Cwrddais i â’r perchennog newydd fy fflat a’r holl tŷ ddoe. Daeth e ar ei hald gyda phobl o ddau asiant ystadau gwahanol i weld y tŷ ac i asesu ei werth e – dw i’n poeni bydd y rhent yn cael ei gynyddu yn fawr cyn bo hir. Mae rhywun o’r asiant gosod wedi dweud wrtha i na fydd y rhent yn newid, ond dw i ddim yn hollol credu unrhyw beth bod nhw’n dweud.

Er enghraifft, dywedon nhw wrth y perchennog bydden nhw’n trwsio rhai o bethau trydanol yn y tŷ – dydyn y pethau ddim wedi cael eu drwsio eto. Maen nhw wedi dod i weld y tŷ sawl waith heb hysbysu mi a’r tenantiaid eraill (doedd dim hysbysiad am ymweliad ddoe), ac maen nhw wedi dod i mewn y fflatiau heb daro ar y drws. Pan dw i’n cwyno, maen nhw’n dweud bod y hysbysiad “yn y post” – fel arfer does dim ôl ohono.

Credodd y perchennog bod fy fflat yn wag, achos dyna ddywedodd rhywun yn yr asiant gosod wrtho fe – camgymeriad bach, dywedwn! Ffoniais i nhw dim ond echddoe i ddweud bod i’n eisiau adnewyddu fy nghontract.

Árasán

Bhuail mé le tiarna talún nua m’árasán agus an teach ar fad inné. Tháinig sé le daoine ó dhá gníomhaire eastáit éagsúla chun an teach a fhéachaint agus luach a chuir air – tá eagla orm go mbeidh mo chíos ag ardú go mór roimh i bhfad. Dúirt duine éigin ón ghníomhaireacht cíos liom, nach mbíodh athrú ar an cíos, ach ní bhím ag creidiúint go hiomlán rud éigin atá siad ag rá.

Mar shampla, dúirt siad leis an tiarna talún nua go bhíodh siad ag deisiú roinnt rudaí leictreach sa teach – níl na rudaí deisithe go fóill. Bíonn siad ag teacht chun an teach a fhéachaint go minic gan mé, nó na tionóntaí eile, a chur ar an eolas faoi (ní raibh fógra ar bith faoin cuairt inné), agus bíonn siad ag teacht isteach gan cnagadh ar an doras. Nuair atá mé ag déanamh gearán faoi, bíonn siad ag rá go bhfuil an fógra “sa phost” – ní bíonn lorg air de ghnáth.

Chreid an tiarna talún go raibh m’árasán gan áitiú – sin é cad é a dúirt duine éigin ón ghníomhaireacht cíos leis – botún beag, déarfainn! Chuir mé glaoch orthu arú inné chun mo chonradh a athnuaigh.

Barfau a mwstashis

Yn ystod yr wythnos hon, mae llawer o ddynion gyda barfau hir iawn neu mwstashis nodedig wedi bod yn crwydro o amgylch y dre. Dw i wedi bod yn meddwl pam? Dydy ZZ Top yn performio fan hyn, hyd y gwn i! Heddiw darganfodais i y rheswm – cynhelir Bencampwriaeth Barf a Mwstas y Byd yn y Canolfan Brighton ar hyn o bryd. Pan cerddais heibio yn gynt a gweles i rhai o farfau a mwstashis nodedig iawn.

Féasóga agus croiméil

I rith an seachtain seo, bhí go leor fir atá féasóga iontach fada nó croiméil suntasach acu ag falróid timpeall an baile. Nach raibh fhios agam cén fáth atá siad ann. Níl ZZ Top ag seinn ansin, go bhfios dom! Inniu fuair mé amach an fáth – coinnítear an Craobhchomórtas Féasóg agus Croiméal an Domhain san Ionad Brighton ar faoi láthair. Chonaic mé roinnt féasóga agus croiméil an suntasach ar fad nuair a shiúl mé thart níos luaithe.

Beards and moustaches

This week there have been quite a lot of blokes with huge beards or impressive moustaches wandering round town. I’ve been wondering why. ZZ Top aren’t performing here, as far as I know. Today I discovered the reason – the World Beard and Moustache Championship is currently being held at the Brighton Centre (I kid you not). I saw some impressive beards and moustaches (attached to their owners, of course) when I went past earlier.