Rywsut-rywfodd

Mwynheuais Nadolig - bwytais lawer o fwyd blasus (cogyddes ardderchog yw fy mam), ac ymlacais o blaen y tân a’r teledu. Ddydd Mercher, aethon ni am dro o amgylch yr Ardal Lluniau a bwyton ni ginio mewn tafarn ger tŷ Beatrix Potter (Hill Top). Nos Iau daeth fy chwaer ac ei chariad, ac aethon ni i dafarn gyda’n gilydd. Yn anffodus, roedd hi’n bwrw glaw trwm ac roedd y gwynt yn chwythu pan o’n ni’n adael y tafarn, ond yn ffodus cawson ni lifft gyda chyfaill fy chwaer.

Cyrhaeddais ‘nôl yn Brighton Nos Wener ar ôl taith hir iawn ar y trên. Achos roedd gorsaf Euston yn cau, o’n i’n gorfod y “llwybr golygfaol” trwy Birmingham a Basingstoke, yn hytrach na mynd yn syth o Lancaster i Lundain.

Gaoth agus báisteach

Bhain mé sult as an Nollaig - d’ith mé go leor bia blasta (is cócaire iontach í mo mháthair), agus ghlac mé mo shuaimhneas ar aghaidh an thine agus an teilifís. Dé Céadaoin chuaigh muid ar turas timpeall Ceantar na Lochanna agus d’ith muid lón i dteach tábhairne in aice tí Beatrix Potter (Hill Top). Oíche Déardaoin tháinig mo dheirfiúr agus a fiancé, agus chuaigh go dtí an teach tábhairne le cheile. Ar an drochuair, bhí báisteach trom agus gaoth láidir ann nuair a thosaigh muid abhaile, ach ar an dea-uair dúinn fuair muid síob le cara mo dheirfiúr.

Tháinig mé ar ais i mBrighton oíche Aoine i ndiaidh turas an fhada ar an traein. Bhí stáisiún Euston dúnta agus dá bhrí sin, bhí orm bealach eile a thógáil trí Birmingham and Basingstoke, in áit ag dhol díreach o Lancaster i Londain.

Wind and rain

Christmas was good - I eat lots of lovely food (my mum is a great cook), and relaxed in front of the fire and the telly. On Wednesday we went on a drive around the Lake District and had lunch in a pub next to Beatrix Potter’s house (Hill Top). My sister and her fiancé arrived on Thursday evening and we went out to one of the local pubs - the slightly spooky one up in the woods. It was tipping it down and blowing a gale when we left the pub, which kept the vampires away, but fortunately we got a lift home with one of my sister’s friends.

I got back to Brighton on Friday evening after a seemingly interminable journey. Euston station was closed, so instead of going directly from Lancaster to London, I had to take the “scenic route” via Birmingham and Basingstoke.

Nos Mercher, es i barti yn y Canolfan Iwerddon Hammersmith. Canais dair gân gyda’r grŵp canu ac roedd grwpiau eraill yn dawnsio neu yn chwarae cerddoriaeth. Naethon y plant drama bach ac roedd Siôn Corn yn y man hefyd. Mwynheuais fy hunan yn fawr.

Roedd parti Nadolig yn y swyddfa Nos Wener. Roedd y thema eleni “iâ” ac roedd addurniadau yn cysylltiedig ag iâ ac eira ymhobman, yn gynnwys pluen eira enfawr wedi cael ei cherflunio yn iâ. Ar ôl cinio bwffe, roedd band jazz yn chwarae a roedd disgo.

Neithiwr, es i i weld Kate Rusby, cantores gwerin o Sir Efrog, yn y Brighton Dome. Mae llais hyfryd ‘da hi, mae hi’n chwarae’r gitâr yn dda iawn, ac roedd cerddorion talentog iawn yn perfformio gyda hi hefyd. Roedd y gyngerdd yn anffurfiol ac roedd Kate yn sgwrsio am y caneuon, ei fywyd ac y band fel bydden ni mewn tafarn. Canodd hi rhai o garolau o Sir Efrog a chalonogodd hi i bawb canu gyda’n gilydd. Roedd hi’n wych!

Cóisir agus ceolchoirm

Oíche Mháirt chuaigh chuig cóisir i Lárionad na hÉireann Hammersmith. Chan mé cúpla amhráin le grúpa amhránaíocht, agus bhí grúpa eile ag damhsa agus ag seinn ceól. Rinne na páiste dráma beag agus bhí Daidí na Nollag ann san áit fosta. Bhain mé an-sult as.

Bhí cóisir Nollag ann san oifig oíche Aoine. I mbliana bhí an téama “oighear” agus bhí maisiúcháin ann a raibh bhaint acu le oighear agus sneachta i ngach áit. I ndiaidh dinnéar buifé, sheinn banna snagcheol agus bhí dioscó ann.

Aréir chuaigh mé chuig ceolchoirm Kate Rusby, amhránaí ceol tíre as Yorkshire sa Brighton Dome. Tá guth álainn léi, tá sí ag seinn an giotár go han mhaith, agus sheinn ceoltóirí den chéad scoth léi fosta. Bhí an ceolchoirm an neamhfhoirmiúil agus labhair Kate linn faoi na hamhráin, a beatha agus an banna mar a raibh muid i dteach tábhairne. Chan sí cuid caruil na Nollag as Yorkshire spreag sí gach duine ag canadh le chéile. Bhí an ceolchoirm go hiontach!

Parties and concerts

On Tuesday night I went to a party at the Irish Centre in Hammersmith during which I sang a few songs with the singing group. Other groups danced, sang or played music as well, and the kids put on a short play involved Father Christmas and some dwarves. It was a great night.

On Friday night we had the office Christmas party at the office. The theme this year was ice and there were clouds of dry ice and lots of ice and snow-related decorations around the place, including an impressive ice sculpture of a snowflake. After a buffet dinner, which was quite tasty, there was a disco with a live jazz band.

Last night I went to see Kate Rusby, a folk singer from Yorkshire, at the Brighton Dome. She has a lovely voice, plays a mean guitar and sings a mixture of traditional folk songs and ones she’s written herself. Last night she was accompanied by some very talented musicians, including Anna Massie, a singer and multi-instrumentalist who plays the fiddle, mandolin, guitar and banjo, and also has her own band.

It was an informal affair with Kate chatting to us about the songs, her life and the band between numbers as if we were in the pub. As well as folk songs, she also sang Yorkshire versions of some Christmas carols. We were all given song sheets with the words for the carols on the way in and were encouraged to join in. It was excellent.

Nos Lun yr wythnos hon, canais yn yr orsaf danddaearol Hammersmith gyda’r grŵp canu o’r Canolfan Iwerddon Hammersmith. Codon, a’r grŵp hŷn pwy canodd gynt yn y dydd, dri chant o bunnoedd ar gyfer Ysbyty Sant Bartholomew. Canon pum caneuon tairgwaith bob un - pedwar yn Saesneg, ac un, Silent Night, yn Saesneg, Gwyddeleg a Phwyleg. Yna, aethon i dafarn lleol am ddiod neu ddau. Aeth y pobol eraill i dŷ bwyta Thai am bryd o fwyd, ond es i adref achos o’n i ddim eisiau cyrraedd yn Brighton yn rhy hwyr.

Nos Fawrth es i’n ôl i’r Canolfan Iwerddon am y dosbarth canu diwethaf y tymor hwn. Cyfrifon yr arian a chanon ychydig o ganeuon. Er mod i’n mwynhau’r dosbarth yn fawr, dw i’n meddwl na fydda i’n mynd yn ôl y tymor nesaf achos dw i’n gwario gormod o arian ac yn treulio gormod o amser wrth fynd i Lundain bob wythnos. Dw i’n bwriadu ymuno â dau gôr lleol - côr cymunedol gyda enw Vox, a’r Côr Meibion Brighton.

Dydd Gwener roedd cinio Nadolig ar gyfer y staff a’r myfyrwyr am rhad ac am ddim yn ffreutur. Es i i’r swyddfa yn arbennig am y cinio.

Nuacht na seachtaine

Oíche Luan an seachtain seo, chan mé sa stáisiún faoi thalamh Hammersmith le grúpa amhránaíocht an Lárionad na hÉireann Hammersmith. Bhailigh muid, agus grúpa eile a bhí ag canadh níos moille, trí chéad punt ar son an Ospidéal Naomh Bartholomew. Chan muid cúig amhráin trí uair gach ceann - ceathair as Béarla, agus aon, Oíche Chiúin, as Béarla, Gaeilge agus Polainnis. I ndiaidh sin, d’ól muid cúpla deoch i dteach tábhairne áitiúla. Chuaigh na daoine eile chuig bialann Théalannach, ach d’fhill mé ar ais go Brighton, toisc níor mhaith liom ag dhul abhaile go rómhall.

Oíche Mháirt chuaigh mé ar ais chuig an Lárionad na hÉireann ar son an rang déanach na téarma seo. Chuntais muid an airgead agus chan muid cúpla amhráin. Cé go bhain mé an sult as an rang, tá mé ag smaoineamh ní bheidh mé ag dhul ar ais an téarma seo caite, toisc go bhfuil mé ag caitheamh barraíocht airgid agus am ag dhol go Londain achan seachtaine. Tá rún agam ag dhul i cúpla cóir áitiúla - cór pobail le hainm Vox, agus cór guth fireann Breatnaise Brighton.

Dé hAoine bhí dinnéar na Nollag saor le fail ar son foireann agus mic léinn sa bialann san oifig. Chuaig mé go dtí an oifig go háirithe an dinnéar a fháil.

Weekly happenings

On Monday evening, I sang in Hammersmith tube station with the singing group from the Hammersmith Irish Centre. Along with the senior group, who sang earlier in the day, we collected £300 for Saint Barholomew’s Hosptial. We sang five songs three times each - four in English, and one, Silent Night, in English, Irish and Polish. We have a quick drink in a nearby pub afterwards then most of the group went for a meal at a Thai restaurant, but I returned to Brighton, not wanting to get back too late.

On Tuesday evening, I returned to the Irish Centre for the last class of this term. We counted the money and sang a few songs. Although I really enjoy the class, I don’t think I’ll be going back to it next term - I’m spending too much time and money going to London every week. I’m planning to join a couple of local choirs - a community choir called Vox, and Brighton Welsh Male Voice Choir.

On Friday, staff and students were provided with a free Christmas dinner in the canteen and I went into the office especially for that.

Bron pob penwythnos, bydda i’n meddwl bod rhaid i mi ddysgu yr eirfa a’r gramadeg fy ieithoedd mewn ffordd mwy systematig, neu ymarfer y chwiban yn amlach, neu ddysgu mwy am seineg, a bydda i’n dechrau ei wneud yr wythnos nesa. Mae llawer o fwriadau da ‘da fi, efallai gormond ohonyn nhw, ond dw i’n arfer heb wneud dim llawer neu ddim byd amdanyn nhw.

Beagnach gach deireadh seachtaine, bím ag smaoineamh gur cheart dom an foclóir agus an ghramadach mo theangacha a fhoghlaim níos córasacha, nó an fheadóg a chleachtadh níos minice, nó níos mó foghraíocht a fhoghlaim, agus tosóidh mé na rudaí seo a dhéanamh an seachtain seo chugainn. Bíonn go leor rudaí, b’fhéidir barraíocht acu, ar m’intinn agam, ach de gnách, ní déanaim mórán nó faic fúthu.

Yr wythnos hon, dw i wedi bod yn canu, a chwarae’r gitâr a’r chwiban yn amlach nag arfer. Er enghraifft, bydda i’n dechrau chwarae’r gitâr gyda’r bwriad ymarfer am bum neu ddeng munud, a cyn i mi wybod, dw i wedi chwarae am hanner awr neu fwy. Dw i’n teimlo bod y gerddoriaeth wedi bod yn casglu yna i ers blynyddoedd, ac yn ddiwethar mae hi wedi dechrau gollwng neu lifeirio allan ohona i.

Tuile ceoil

An seachtaine seo, tá mé ag canadh, agus ag seinn ar an giotár agus an fheadóg níos minice ná is gnách. Mar shampla, bím ag tosú ag seinn ar an giotár agus tá sé ar intinn agam ag cleachtadh le cúig nó deich bomaite, ach roimh a bhfuil fios agam, bím i ndiaidh ag seinn air le leath uair nó níos faide. Tá mé ag mothaigh go raibh an ceol ag carnigh ionam le blianta anuas, agus le déanaí tá sé i ndiaidh tosú ag sceith amach uaim.

Pan dw i’n dechrau dysgu rhywbeth newydd, fel y gitâr, dw i’n arfer teimlo yn gyffrous ac yn awyddus i ddysgu neu ymarfer bron bob amser mae amser rhydd ‘da fi. Gyda’r gitâr, gobeithio bydd y teimlad hwn yn cynyddu am amser hir. Sôn am fy ngweithgareddau eraill, fel dysgu ieithoedd, chwarae’r chwiban, jyglo, ayyb, weithiau dw i’n teimlo na mod i’n wneud cynnydd o gwbl, neu dw i’n mynd yn wysg ‘y nghefn. Weithiau dw i’n meddwl mod i’n ceisio gwneud gormod.

An dúil i rudaí nua

Nuair atá mé ag tosú rudaí nua a fhoghlaim, mar an giotár, bím corraithe agus bím fonn mór orm a fhoghlaim nó a chleachtadh beagnach gach uair atá am saoire agam. Leis an giotár, tá súil agam beidh an corraithe ag lean ar aghaidh go fadtéarmach. Leis mó ghníomhaíochtaí eile, mar teangacha a fhoghlaim, an fheadóg a sheinm, lámhchleasaíocht a dhéanamh, srl, ó am go ham tá mé ag mothaigh nach bhfuil mé ag lean ar aghaidh ar chor ar bith, nó go bhfuil mé ag dul ar gcúl. Uaireanta tá mé ag smaoineamh go bhfuil mé ag déanamh barraíocht.

Ces i wythnos dda iawn yr wythnos diwethaf. Nos Fawrth, es i i’r grŵp canu yn Llundain. Dim ond pump ohonon ni oedd yno, ond fe gawson ni amser da, a naethon ni cân newydd - “A Place in the Choir” gan Bill Staines - cân doniol iawn.

Nos Fercher es i i’r tŷ nghyfaill Steve, ac chwaraeon ni ychydig o alawon - fe ar y ffliwt, fi ar y chwiban. Yn ddiwethar, prynodd e clarinét hefyd, a ceisiais i chwarae e - dw i’n dal i allu chwarae a dw i’n bwriadu ailddechrau. Do i nghlarinét yn ôl o dŷ fy rhieini, lle mae e ar hyn o bryd, ar ôl Nadolig.

Bore Sadwrn ces i fy nhrydedd wers ar y gitâr - oedd hi’n da iawn. Dw i wedi dechrau dysgu ‘flatpicking’ a dw i’n ceisio gwneud tipyn bach o ‘fingerpicking’ hefyd.

Prynhawn Sadwrn a Sul, oedd hi’n braf a chynnes ac es i i’r promenâd i wneud sglefrolio gyda nghyfeillion. Wel, a dweud y gwir, sgwrsion ni gyda’n gilydd mwy na sglefiolion ni, fel arfer.

Nuacht na seachtaine

Bhain mé an taitneamh as an seachtaine seo caite. Oíche Mháirt, chuaigh mé chuig grúpa amhránaíocht i Lundain. Ní raibh ach cúig againne ann, ach bhain muid an-sult as, agus rinne muid amhrán nua - “A Place in the Choir” le Bill Staines - amhrán an-ghreannmhar.

Oíche Chéadaoin chuaigh mé i dteach mó chairde Steve, agus sheinn muid roinnt poirt - eisean ar an fheadóg mhór agus mise ar an fheadóg stáin. Le déanaí, cheannaigh sé cláirnéid freisin agus bhain mé triail as í a sheinm - is féidir liom í a sheinm go fóill agus tá fonn agam tosaigh an chláirnéid a sheinm athuair. Tabharfaidh mé mo chláiréid ar ais ó dteach mo muintir, cá bhfuil í ar faoi láthair, i ndiaidh Nollaig.

Maidin Dé Sathairn bhí mo thríú ceacht giotár ann - bhí sé go maith. Thosaigh mé ‘flatpicking’ a fhoghlaim agus bím ag triail giota beag ‘fingerpicking’ a fhoghlaim ar m’aonar freisin.

Tráthnóna Dé Sathairn agus Dé Domhnaigh, bhí an aimsir go breá agus chuaigh mé go dtí an promanád rothaíocht a dhéanamh leis mo chuid cairde. Bhuel, déanta na firinne, chaith muid níos am ag caint na rothaíocht a dhéanamh, mar is gnách.

Yr wythnos hon, cwrddais â ferch o’r Weriniaeth Tsiec sy’n dysgu Cymraeg. Mae hi’n gwneud gradd Saesneg mewn prifysgol ym Mrâg ac yn dysgu Cymraeg ar ei phen ei hunan. Daeth hi o hyd i mi trwy fy wefan a dyn ni wedi bod yn sgwrsio yn Saesneg, Tsieceg a Chymraeg arlein yn ddefnyddio Skype. Un o’r grŵp canu ydw i’n mynychu bob nos Fawrth yn y Canolfan Iwerddon Hammersmith yn Llundain ydy Cymro-Cymraeg hefyd. Ymddengys bod dysgwyr a siaradwyr Cymraeg mewn cryn dipyn o leoedd annisgwyl.

Dw i’n gwneud cynnydd da gyda’r gitâr. Dw i wedi dysgu y rhan fwya’r cordiau sylfaenol ar gof a mae fy newidiadau cord yn mynd yn lyfnach a chyflymach yn raddol. Dw i’n mwynhau yn fawr chwarae’r gitâr a dw i’n penderfynol dysgu e yn dda iawn.

An seachtain seo, bhuail mé le cailín as Poblacht na Seice atá ag foghlaim Breatnais. Tá sí ag déanamh céim Béarla in ollscoil i bPrág agus ag foghlaim Breatnais ina haonar. Tháinig sí orm trí mó suíomh idirlín agus bímid ag caint le chéile as Béarla, Seicis agus Breatnais ar an idirlín trí Skype.

Sa rang amhránaíocht sa Lárionad Gaelach i Hammersmith, Londain a bhím páirt a ghlacadh ann, tá beirt Gaeilgeoirí ar a laghad, agus Éireannaich eile gan Gaeilge. Tá mé den bharúil nach bhfuil suim mór ag na Gaeilgeoirí Gaeilge a chaint, ach b’fhéidir go bhfuil cearr agam.

Tá mé ag dul chun cinn go maith leis an giotár. Tá mé i ndiaidh an chuid is mó de na corda bunúsacha ag foghlaim de ghlanmheabhair agus tá m’athraigh corda ag éirigh níos mín agus níos tapa de réir a chéile. Bain mé an sult as an giotár a chluich agus tá rún daingean agam é a fhoghlaim an-mhaith.

Nes i fy ngwers gyntaf ar y gitâr ddoe. Gofynnodd yr athro wrtha i llawer o gwestiynau am fy ngwybodaeth am y gitâr ac am gerddoriaeth a dysgais ef i mi dau cord syml ac sut i strymio hefyd. Heddiw prynais i fy ngitâr cyntaf - gitâr acwstig gan Vintage (y V300).

Rinne mé mo chéad cheacht giotár inné. Chuir an múinteoir go leor ceisteanna orm faoi m’eolas faoi an giotár agus an ceoil agus mhúin sé cúpla corda simplí liom agus cad é méaraigh a dhéanamh. Inniu cheannaigh mé mo chéad ghiotár - giotár fuaimiúil le Vintage (an V300).

Rinn mi mo chiad leasan giotar an-dè. Chuir an tidsear móran ceiste rium mu dheidhinn m’aithne mu an giotar is an ceòl agus theagaisg e mi feadhainn còrda simplidh is diasganaich a deanamh. An-duigh cheannaich mi mo chiad giotar.

Ddoe penderfynais ddechrau dysgu y gitâr o’r diwedd. Dw i’n meddwl amdano ers talwrn, a ddoe meddyliais “Pam lai?” - mae digon o awydd, arian ac amser ‘da fi. Dw i wedi darganfod athro ym Mrighton ar y we, a bydda i’n cysylltu â fe yfory. Yn gynta, bydd rhaid i mi prynu gitâr.

Inné chinn mé ar an giotár a fhoghlaim faoi dheireadh. Tá mé ag smaoineamh air ar feadh tamaill fhada, agus inné smaoinigh mé “Cén fáth nach dhéanaim?” - tá fonn mór, airgead agus am agam. Fuair mé múinteoir i mBrighton san idirlinn agus déanfaidh teagmháil leis amárach. Ar-dtús caithfidh mé giotár a cheannach.

An-dè chuir mi romham an giotàr ag ionnsachadh fa dheòidh. Tha mi a’ smaoineachadh air airson greis mhòr, agus an-dè smaoinich mi “Carson nach ionnsaich mi?” - tha dealas, airgead agus aimsir agam. Fhuair mi tidsear ann an Brighton agus cuiridh mi fios air a-màireach. An toiseach feumaidh mi ceannaich giotàr.