TOP

Aros am dywydd braf

Yr wythnos diwethaf, sylweddolais taswn i’n aros am dywydd braf cyn mynd allan i fforio’r ardal ‘ma, baswn i’n aros am amser hir. Felly er fod hi ddim yn braf bore Iau, es i i Feaumaris, tref fach ar de arfordir Ynys Môn. Mae’n bosib i weld Beaumaris o Fangor a ro’n i’n meddwl byddai hi’n dda mynd draw fan ‘na rhyw ddydd.

Mae’r lle yn dlws, mae’r golygfeydd oddi o fo yn godidog, ac yn ffodus, roedd y tywydd yn braf pan gyrhaeddais yno. Roedd torf mawr o bobl ar y pier yn pysgota am grancod – gweithgaredd poblogaidd iawn yn ar ardal ‘ma, dw i’n meddwl.

Y dydd canlynol, es i draw i Borthmadog. Ro’n i’n bwriadu mynd i Flaenau Ffestiniog ar y trên o fan ‘na, ond roedd y trên nesaf yn gadael ar ôl dwy awr, felly es i â bws i Fetws y Coed trwy rhan o Barc Cenedlaethol Eryri, ac yna yn ôl a fi i Fangor trwy Gonwy. Hyd yn oed yn y glaw, mae’r golygfeydd yn Eryri yn ffantastig, a doedd dim prinder o law pan ro’n i’n yno.
Waiting for fine weather

Last week I realised that if I waited around for fine weather before going out to explore this area, I’d have to wait a long time. So although it wasn’t fine on Thursday morning, I went to Beaumaris, a small town on the south coast of Anglesey. You can see Beaumaris from Bangor and I’d been thinking that it would be good to go over there one day.

The place is very attractive, the views from it are wonderful, and fortunately it was fine when I arrived. There was a big crowd of people on the pier fishing for crabs – a popular activity in this area, I think.

On the following day I went over to Porthmadog. I was planning to take the train from there to Blaenau Ffestiniog, but the next train didn’t leave for two hours, so I took the bus to Betws y Coed through part of Snowdonia, and then returned to Bangor via Conwy. EVen in the rain, the scenery in Snowdonia is fantasic, and there was no shortage of rain when I was there.

Read More
TOP

Eachtra

Tháinig mé ar ais go Bangor Dé Máirt an seachtaine seo caite i ndiaidh saoire ar fheabhas ar fad in Éirinn, Albain agus Sasana.

In Éirinn bhí sé an deas daoine a bhuail mé leis ag an scoil samhraidh anuraidh a fheiceáil arís, agus ag bualadh le a lán daoine eile. Bhí mé sa rang a sé i mbliana, agus bhí i bhfad níos mó deiseanna ann mo chuid Gaeilge a cleachtadh na a bhí sa rang a seacht anuraidh. Bhain mé triail as Gaeilge a labhairt an t-am ar fad taobh amuigh den rang freisin. Sa tráthnóna rinne mé an amhránaíocht sean-nóis le Gearóidín Bhreathnach agus bhain mé an-sult as.

Bhí ceolchoirmeacha ann san oíche le ceoltóirí, amhránaí agus scéalaí den scoth, agus seisiúin sa tithe tábhairne i ndiaidh sin. Sheinn mise an fheadóg íseal beagnach gach oíche sa seisiúin chomh maith -ní raibh gach port agam, ach bhí roinnt acu agam. Caithfidh mé níos mó a fhoghlaim de ghlanmheabhair -is féidir liom a lán port a sheinm ón ceol scríofa, ach ní féidir liom a oiread a sheinm gan ceol. Bhí roinnt againn ag seinn i ngach áit – sa tithe tábhairne, sa bhialann, sa lóistín agus nuair a bhí muid amuigh ag siúil.
Adventures

I got back to Bangor on Tuesday of last week after a fantastic holiday in Ireland, Scotland and England.

In Ireland it was lovely to see so many of the people I met at the summer school last year again, and to me many others. I was in the level 6 language class this year, and there many more opportunities to practice my Irish than there were in level 7 last year. I also tried to speak as much Irish as possible outside class. In the afternoons I was in the sean-nos singing class with Gearóidín Bhreathnach and really enjoyed it. Some of us in the class couldn’t help breaking into song wherever we happened to be – in pubs, restaurants, lodgings and while out walking.

There were concerts in the evenings with top musicians, singers and storytellers, and sessions in the pubs afterwards. I even played my low whistle in quite a few of the sessions – I didn’t know all the tunes, but could play along with some of them at least. I need to learn more tunes by heart – at the moment I can play plenty of them with written music, but not nearly so many without the music. I say this to myself everytime I go to Ireland, and am gradually building up my repertoire of tunes.

I’ve decided to write in one main language each time on this blog, rather than trying to write in Welsh, Irish and sometimes Chinese every time. This is mainly because it takes me quite a long time to write everything in two or three languages. And because I think it’s better to write directly in each language, rather than translating from Welsh into the others, as I usually do. So today it’s Irish (and English), yesterday was Welsh, and tomorrow I might have a go at Scottish Gaelic. When I get round to it, I’ll write English versions of the posts – sort of loose translations with extra bits.

Read More
TOP

Fforio

Yn ddiweddar dw i wedi bod yn fforio Bangor ac yr ardal hon. Dw i’n arfer dilyn pob llwybr ydw i’n darganfod i weld i le maen nhw’n mynd. Echddoe, er enghraifft, mi ddarganfodais lwybr sy’n mynd i lawr i’r lan o Ffordd Siliwen, y ffordd sy rhedeg ar hyd y môr o’r pier, ac mi gerddais ar hyd y lan cyn hir ag medru i, ac yna i lawr â fi i’r prifysgol. Ddoe es i i Borth Penrhyn, ac wedyn mi ddarganfodais lôn sy’n mynd i fyny Mynydd Bangor hyd at Clwb Golff St. Deiniol. Roedd llawer o fwyar ar hyd y lôn ac mi ddynnais a fwytais cryn dipyn ohonynt – roedden nhw blasus iawn. Heddiw mi ddarganfodais lwybr sy’n mynd i fyny ochr arall Mynydd Bangor, lle roedd llawer o fwyar a golygfeydd hyfryd dros y ddinas i Eryri. A i yn ôl i dynnu mwy o fwyar cyn bo hir, a bydda i’n ceisio peidio â bwyta nhw i gyd cyn i mi cyrraedd adref! Bydd rhaid mi i ofyn i fy mam am rysetiau sy’n defnyddio mwyar.

Roedd fy ngwyliau yn Iwerddon, yr Alban a Sir Gaerhirfryn yn wych dros ben, gyda llaw. Yn Iwerddon roedd hi’n hyfryd gweld cymaint o bobol ydw i wedi cwrdd â nhw y llynedd, ac i ddod i nabod llawer o bobol newydd. Roedd gen i llawer o gyfle i siarad Gwyddeleg yn y dosbarthiadau a thu allan, mi ddysgais cryn dipyn o ganeuon newydd yn y prynhawniau, roedd cyngherddau gwych yn y nos ac wedyn sesiynau yn y tafarndai lleol. Mi ganais fy chwiban yn rhai o’r sesiynau hyd yn oed.

Y cwrs caneuon Gaeleg yn ngholeg Sabhal Mòr Ostaig ar Ynys Skye roedd yn ffantastig hefyd. Mi ddysgais mwy na 30 o ganeuon efo tiwtor ardderchog efo llais hyfryd, Christine Primrose, cwrddais â llawer o bobol diddorol, a siaradais cryn dipyn o Aeleg a Gwyddeleg – roedd torf fawr o siaradwyr Gwyddeleg yno sydd yn dysgu Gaeleg. Mae lle yn hyfryd hefyd, yn arbennig harddwch gwyllt y mynyddoedd a’r môr. Hoffwn i’n mynd yn ôl yn y dyfodol agos, ac efallai bydda i’n gwneud cwrs mewn Gaeleg a cherddoriaeth draddodiadol yno ar ôl i mi orffen y cwrs ym Mangor.

Beidh mé ag scríobh rud éigin as Gaeilge faoi m’eachtraíochtaí in Éirinn agus Albain amárach.

Read More
TOP

Taith hir

A i i Iwerddon yfory i ddysgu mwy o Wyddeleg yn Oideas Gael, Sefydliad Diwylliant Wlster yn Donegal. Bydda i’n cymryd mewn yr ysgol haf mewn iaith a diwylliant am wythnos, fel mi wnes i y llynedd. Yna a i i Sabhal Mòr Ostaig, coleg Gaeleg ar Ynys Skye i wneud cwrs mewn caneuon Gaeleg. Ar y ffordd yn ôl i Fangor, treuliais i dau ddydd efo fy rhieni yn Sir Gaerhirfryn.

Bydd y daith yn un hir a chymhleth – a i a’r trên i Gaergybi yn cyntaf, ac yna i Glencolmbcille yn Donegal ar fferi, trên a bysiau trwy Dulyn a Thref Donegal. O Donegal i Skye a i ar bysiau, awyren, trên a fferi trwy Belfast, Glasgow, Mallaig ac Armadale, ac bydda rhaid i mi aros yn Glasgow un noson.

Dw i’n edrych ymlaen yn fawr at y daith ac at y cyrisau.

Turas fada

Rachaidh mé go hÉirinn amárach níos mó Gaeilge a fhoghlaim in Oideas Gael. Beidh mé ag glachadh páirt sa Scoil Shamhraidh i dTeanga agus Cultúr mar a rinne mé anuraidh. I ndiaidh sin, rachaidh mé go Sabhal Mòr Ostaig, coláiste Gàidhlig san Oileán Sciathanach cúrsa amhráin Gàidhlig a dhéanamh. Ar an mbealach ar ais go Bangor, caithfidh mé cúpla lá le mo thuismitheoirí i Lancashire.

Beidh sé turas fada agus casta sa traein go Holyhead ar dtús, agus ansin i mbád go Dún Laoghaire, sa traein go Baile Átha Cliatha agus ar an mbus go Gleann Cholm Cille trí Baile Dún na nGall. Ó nDún na nGall go dtí an Oileán Sciathanach, rachaidh mé ar an mbus, san eitleán, sa traein agus i mbád trí Béal Feirste, Glaschú, Mallaig agus Armadale, agus beidh orm oíche a chaitheamh i nGlaschú.

Tá mé ag súil go mór leis an turas agus na cúrsaí.

Read More
TOP

Yn ôl ym Mrighton

Cyrhaeddais i yn ôl i Brighton nos Sadwrn diwethaf ar ôl taith hir iawn ar y trên. Arhosais i ym Mhwllheli nos Wener ar ôl i mi orffen y cwrs yn Nant Gwrtheyrn. Darllenais i y nofel Blas y Cynfyd gan Islwyn Ffowc Elis bron i gyd ar y trên.

Dim ond saith dyn roedd ar y cwrs, a fi roedd yr un ifancaf. Roedd y llaill yn dod o Gymru, neu yn byw neu yn treulio eu gwyliau yno. Cyd-dynnon ni’n dda efo’n gilydd, a siaradon ni Cymraeg bron drwy’r amser. Roedd tua phum awr a hanner o ddosbarthiadau y dydd ac roedden nhw’n ddiddorol ac yn ddefnyddiol. Heblaw cryn dipyn o eiriau, ddysgais i ddim llawer o bethau newydd, ond roedd hi’n wych cael cyfle i ymarfer yr iaith.

Un o’r lleoedd harddaf a thawelaf dw i erioed wedi ymweld arno ydy Nant Gwrtheyrn. Roedd y bwyd sydd wedi darparu yng Nghaffi Meinir yn flasus ac yn doreithiog, ac roedd y tywydd yn braf trwy’r wythnos hefyd, heblaw tipyn bach o law ddydd iau.

Ar ais i mBrighton

D’fhill mé ar ais i mBrighton oíche Shathairn seo caite i ndiaidh turas an-fhada sa trén. D’fhág mé i bPwllheli oíche hAoine agus mé indiaidh an cúrsa i Nant Gwrtheyrn a chroichnaithe. Labhair mé an chuid is mó de úrscéal Breatnaise sa trén.

Níl ach seachtar fear bhí ar an cúrsa agus ba mise an daoine is óige. Ba ón Bhreatain Bheag na daoine eile, nó i bhur gconaí nó ag ceatheadh ár leathanta-saoire ansin. Reitigh muid go maith le cheile agus labhairt muid as Breatnaise beagnach an t-am ar fad.Bhí cúig uaire a chloig go leith ceachtana againn gach lá, agus bhí siad suimúil agus usaideach. Ach oiread cuid mhaith focalaí, ní d’fhoghlaim mé go leor rudaí nua, ach bhí sé go hiontach.

Is áit iontach álainn agus suaimhneach í Nant Gwrtheyrn. Bhí an bía a raibh ar fáil i gCaffi Meinir an bhlasta agus flúirseach, agus bhí sé go bréa an seachtaine ar fad, ach amháin giota beag baisteach ar Déardaoin.

Read More
TOP

Gwyliau

Yn ddiweddar, dw i wedi bod yn meddwl am le i fynd ar fy ngwyliau eleni. Dw i wedi penderfynnu gwneud cwrs Cymraeg yn Nant Gwrtheyrn ym Mis Mai. Yna ym Mis Gorffenaf, a i ar yr Ysgol Haf Iaith a Diwylliant yn Oideas Gael yn Glencolmcille yn Iwerddon. Ar ôl hynny, bydda i’n mynd i Sabhal Mòr Ostaig (Ysgubor Mawr Ostag), y coleg Gaeleg ar Ynys Skye, i wneud cwrs caneuon Gaeleg. Mae dwy wythnos o wyliau eraill ‘da fi, ond dw i ddim wedi penderfynnu lle i fynd eto.

Laethanta saoire

Le déanaí tá mé ag smaoineamh cá bhfuil mé ag dul ar mó laethanta saoire i mbliana. Chinn mé ar Breatnais a fhoghlaim i Nant Gwrtheyrn sa Bhreatain Bheag i mí na Bealtaine. Ansin i mí Iúil rachaidh mé go Oideas Gael i nGleann Cholm Cille an Scoil Shamhraidh i dTeanga & Cultúr a dhéanamh. I ndiaidh sin déanfaidh mé cúrsa amhránaíocht as Gaeilge na hAlban i gColáiste Sabhal Mòr Ostaig san Oileán Sciathanach. Tá dhá seachtaine saoire eile agam, ach na chinn mé cá bhfuil mé ag dul go fóill.

Holidays

Recently I’ve been thinking about where to go on holiday this year. I’ve decided to do a Welsh language course at Nant Gwrtheyrn in Wales in May. Then in July I’ll be off to Ireland for the Irish Language and Culture Summer School at Oideas Gael in Glencolmcille. After that, I’ll go to Sabhal Mòr Ostaig, the Gaelic College on the Isle of Skye, to do a course in Gaelic Song. I have two more weeks of holiday left but haven’t decided where to go yet.

Read More
TOP

Dw i ‘nôl

Ddes i ‘nôl o Brâg nos Sul ar ôl gŵyl ardderchog. Dinas hardd a diddorol yw Prâg, ac hoffwn i’n mynd ‘nôl cyn bo hir. O Brâg beiciais ar hyd yr afonydd Vltava ac Elbe hyd at Meissen yn yr Almaen gyda ddeuddeg o bobl eraill o Loegr, Cymru, Canada ac Awstralia, ac arweinydd o Wlad Pwyl. Oedd dwy Gymraes-Gymraeg yn y grŵp a sgwrsiais yn Gymraeg gyda nhw.

Beicion tua 30 milltir y dydd – pellter eitha cyffyrddus. Oedd y tywydd yn ddiflas yn ystod hanner cynta’r wythnos – cymylog a gwyntog gyda cryn dipyn o law – ond oedd hi’n braf ar ôl hynny. Arhoson mewn gwestai cyffyrddus gyda gymeriad mewn trefi hanesyddol a deniadol. Oedd y bwyd yn eitha blasus ac oedd digonedd ohonof.

Nos Fawrth, es i’r Hammersmith Irish Centre yn Llundain i gymryd rhan dosbarth mewn canu caneuon o Iwerddon. Meddyliais byddem yn canu ganeuon yn y Wyddeleg, ond y caneuon a ganon ni oedd i gyd yn Saesneg. Dim ots ‘da fi – dw i’n hoffi canu yn unrhyw iaith. Mae hi’n haws cofio geiriau caneuon yn Saesneg hefyd. Mae’r tiwtor yn dda iawn, mae’r pobl eraill yn y dosbarth yn neis, a mwynheais yn dda iawn.

Ar ais arís

Tháinig mé ar ais ó Phrág oíche Dhomhnaigh i ndiaidh saoire iontach. Is cathair álainn agus suimiúil í Prág, agus ba mhaith liom ag dul ar ais go luath. Ó Phrág rothaigh mé i rith na n-aibhneacha Vltava agus Elbe go Meissen sa Ghearmáin le dáréag daoine eile as Sasana, ón Bhreatain Bheag, as Ceanada agus ón Astráil, agus eolaí ón Pholainn. Ina measc bhí beirt bhan atá Breatnais acu agus rinne mé comhrá Breatnaise leo.

Rothaigh muid thart ar 30 míle gach lá – ní raibh sin ró-fhad, is dóigh liom féin. Bhí an aimsir go dona ar dtús – scamallach agus gaofar le cuid mhaith báisteach – ach bhí sé níos fearr i ndiaidh sin. D’fhán muid in óstáin compordach le caractar i mbailte stairiúil agus tarraingteach. Bhí an bia réasúnta blasta agus bhí go leor ann.

Oíche Mháirt chuaigh mé go dtí an Irish Centre i Hammersmith páirt a ghlacadh i rang ar an amhránaíocht Éireanach. Shíl mé go mbeadh na hamhráin as Gaeilge, ach bhí siad uilig as Béarla. Is cuma liom – is maith liom amhráin a chanadh in aon teanga agus tá sé níos éasca liricí as Béarla a chuimhneamh chomh maith. Tá an teagascóir an mhaith, tá na daoine eile deas, agus bhain mé an-sult as an rang.

Read More
TOP

Saxony a Bohemia

Yfory dw i’n mynd i’r Weriniaeth Tsiec a’r Almaen am wythnos o wyliau gydag Explore Worldwide. Bydda i’n hedfan i Brag yn gynnar bore fory, ac yna yn beicio i’r gogledd ar hyd yr afonydd Vltava ac Elbe i Meissen yn yr Almaen, trwy Mělník, Litoměřice, Děčín, Pirna, Dresden, a cryn dipyn o gestyll, eglwysi a phalasau. Yna es i yn ôl i Brag ar bws, treulia i dydd fan ‘na, ac wedyn des i adref.
Rothaíocht i mPoblacht na Seice agus an Ghearmáin

Amárach beidh mé ag dul go dtí Poblacht na Seice agus an Ghearmáin ar feadh seachtaine. Déanfaidh mé turas rothaíocht le Explore Worldwide. Beidh an turas ag tosú i mPrág, agus ansin beidh mé ag rothaigh ó thuaidh le taobh na abhann Vltava agus Elbe go Meissen sa Ghearmáin, trí chuid mhaith caisleáin, eaglaisí agus páláis. I ndiaidh sin, rachaidh mé ar ais go Prág ar an mbus, caithfidh mé lá amháin ansin, agus abhaile liom i ndiaidh sin.

Read More
TOP

Gleann Cholm Cille

Is áit álainn agus ciúin í Gleann Cholm Cille, bíonn muintir na háite cairdiúil agus fáilteach agus bíonn an craic go hiontach sna títhe tábhairne. Is áit an iargúlta í chomh maith agus bíonn an aimsir go dona go minic, ach is breá liom í. Tá sé cosúil leis an áit ar tógadh mé – sráidbhaile beag cois farraige in iarthuaisceart Shasana. I mbliana bhí mé ansin ar feadh an tríú huair, agus rachaidh ar ais go cinnte.

A view of Gleann Cholm Cille

Lle hyfred a llonydd ydy Gleann Cholm Cille, mae’r pobl leol yn gyfeillgar a chroesawgar, a mae lot o hwyl yn y tafarndai. Lle unig ydy e hefyd ac mae’r tywydd yn arw yn aml, ond dwi’n ei hoff iawn e. Mae e’n tebyg i’r ardal lle ges i fy magu – pentref bach ar lan y môr yng ngogledd orllewin Lloegr. Eleni o’n i’n yna am y trydedd tro, a bydda i’n ôl yn ddi-os

Read More
TOP

Aonbheannaigh / Uncyrn

Ar an mbus go Gleann Cholm Cille, bhuail mé le buachaill as Baile Átha Cliath agus rinne muid comhrá faoi gach cineál seafóid. Dúirt sé liom go raibh sé ag caint le turasóirí o Meiriceá uair amháin agus dúirt sé leo go bhfuil aonbheannaigh agus leipreachain i nDún na nGall. Chreid siad go bhfuil aonbheannaigh ann, ach ní thug siad isteach go bhfuil leipreachain ann, go dúirt sé leo “Is mise ceathrú leipreachán”!

Ar y bws i Gleann Cholm Cille, mi gwrddais â llanc o Ddulyn a sgwrison ni am llawer o bethau lol. Mi ddywedodd e oedd e’n sgwrsio gyda twristiaid o’r Unol Daliethiau unwaith a dywedodd e bod uncyrn a leprechaun yn Donegal. Mi goelion nhw mewn yr uncyrn, ond na goelion nhw bod leprechaun yn bodoli, hyd y ddywedodd e, “chwarter leprechaun ydw i”!

On the bus to Glencolmcille I met a lad from Dublin and we chatted about all sorts of nonsense. He told me that he was talking to some American tourist one time and told them that there are unicorns and leprechauns in Dongel. They believed in the unicorns, but not in the leprechauns, until he mentioned that he himself quarter leprechaun!

Read More